BIP Gmina Waśniów Napisz do nas
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
0235552

Historia Gminy

 

Wykopaliska prowadzone na tym terenie w latach 60 - 80 - tych potwierdzają, że życie osadnicze na naszym terenie występowało już dwa tysiące lat temu. Świadczą o tym pozostałości po piecach dymarskich, grobów itp. Z tego też powodu uznać należy nasza osadę za jedną z najstarszych miejscowości w województwie świętokrzyskim.

Pierwszymi śladami człowieka w Gminie Waśniów są stanowiska z młodszej epoki kamienia. Neolityczna osada w Stryczowicach należała, jak na owe czasy do ogromnych i była zamieszkiwana przez różne formacje kulturowe z górą dwa tysiące lat (3450 -1250 p.n.e.). Rewelacji dostarczają badane w Broniszowicach i Stryczowicach oraz wskazane w Garbaczu Skałach kurhany, kryjące megalityczne grobowce z najstarszym (w Stryczowicach) suchym murem Europy. Ciągłość osadnictwa potwierdzają znaleziska z czasów wpływów rzymskich, reprezentowane m.in. przez "grób książęcy" germańskiego wodza ze Stryczowic, jakby na potwierdzenie, że w rejonie Garbacza i Stryczowic znajdowało się centrum dystrybucji największego zagłębia metalurgicznego ówczesnej Europy (I -III w n.e.). Strefa wymiany znajdowała się w rejonie Nietuliska i Chmielowa, gdzie natrafiono na skarby monet rzymskich. Rozliczne piecowiska, w których wytapiano żelazo, potwierdzono w Boleszynie, Grzegorzowicach, Pękosławicach, Janowicach, Skałach czy Skoszynie. Uzupełniają je cmentarzyska, odkopane w Sarniej Zwoli wyposażenie hutnika-kowala (młotki, kowadełka, imadełka, pilniki i punktaki) oraz rzymskie monety z Garbacza, Sarniej Zwoli i Grzegorzowic.

Kiedy w V w. napłynęli tu Słowianie i począwszy od VII w. przechodzili od uprawy żarowo - wypaleniskowej do ornej, jednocześnie rozpoczęli proces łączenia sąsiadujących grup rodowych (związanych osobą wspólnego przodka) we wspólnoty terytorialne, nazywane na naszym terenie Opolami. Takim wczesnośredniowiecznym Opolem była Momina. O dawności zdecydowanej większości wsi z terenu gminy Waśniów świadczy tworzone w tym czasie nazewnictwo, najczęściej wywodzące swe korzenie od imion najdawniejszych właścicieli lub ich poddanych. Dzięki temu w nazwach miejscowych zachowały się archaiczne formy słowiańskich imion: Stryczowice (Strycz, Stryczko), Boksyce (Bogsza), Pękosławice (Pękosław), Czajecice (Czajęta), Milejowice (Milej), Mirogonowice (Mirogon, Mirogniew) itd. Większość także została odnotowana w pierwszych źródłach pisanych począwszy od XII w., a Momina znalazła nawet swe miejsce w najdawniejszym zabytku języka polskiego Bulli Gnieźnieńskiej z 1136 r. Niewiele później zapisano m.in. Waśniów (Vasnov 1145), Jeżów (Jesouo 1145), Piotrów (Petrouo 1191), Grzegorzowice (de Ghregoreuic 1269), Pękosławice (Pakoslauici 1274), Prusinowice (Prussinowyci 1275) czy Worowice (Worouicze po 1282). W tym czasie funkcjonują już ośrodki osadniczo - ościelne w Waśniowie, Mominie i Jeżowie oraz osadniczy w Boleszynie. Nie bez znaczenia miał fakt, że przez ziemię waśniowską wiodły najstarsze piastowskie szlaki handlowe. Od Sandomierza i Opatowa przez Tarczek, Sulejów i Żarnów jeździło się w kierunku centralnej Polski na dwa sposoby: przez Mominę, Waśniów i Tarczek lub przez Jeżów, Grzegorzowice, Słupię (Starą) i podnóżem gór do Tarczka. Z drugiego wariantu korzystali zakonnicy ze Św. Krzyża, którzy mieli kościół i winnice w Sandomierzu. W Waśniowie odbijał kolejny trakt przez Piotrów, Rzepin i Wąchock także w kierunku Żarnowa, ale znacznie bliżej koryta Kamiennej. Do tego należy doliczyć lokalne połączenia Waśniów - Słupia czy Waśniów - Ćmielów (wówczas Szydłów). Na początku XV wieku źródła poświadczają połączenie z Kunowem, z którego jeździło się na Iłżę i Radom.

Od wieków nad Ziemią Waśniowską, nie tylko dosłownie, błyszczą mury świętokrzyskiego klasztoru. Boleszyn, Kraszków a następnie Worowice należały do najwcześniejszych nadań poczynionych na rzecz Benedyktynów. Z czasem zakonnicy pozyskali Janowice, Jeżów, Milejowice, Wolę Garbaczową i Wierzbątowice, tworząc dwa klucze swych majętności: boleszyński i wierzbątowieki. Niemal z każdej wsi z przysiółka waśniowskiej ziemi rozciąga się widok na Św. Krzyż. Nic dziwnego, że dla barokowego poety Wespazjana Kochowskiego, urodzonego w Gaju koło Waśniowa, Łysieć urasta do rangi najsłynniejszej góry w Rzeczypospolitej ("Łysa Góra depozytem drzewa Krzyża Ś. w Sendomirskim Kraju sławna"). Atmosfera świętokrzyskiej puszczy oraz cudowność "polskiego Olimpu" już wówczas mocno oddziaływała na świadomość kształtując Kochowskiego jako człowieka i twórcę. Kształtowała także następne pokolenia patriotów: znanego filozofa Józefa Gołuchowskiego czy majora Jana Piwnika "Ponurego".

Sylwester Grakowski
Wirtualny Spacer
System Informacji Przestrzennej Gminy Waśniów
Galeria Zdjęć Gminy Waśniów
Pogoda
PKS
GOKiS
Fundacja Rozwoju
Związek Gmin
Agencja Rynku Rolnego
Informacja o przedsięwzięciach realizowanych przy wsparciu WFOŚ
 
 
Gmina Waśniów, Rynek 24, 27-425 Waśniów, woj. świętokrzyskie
tel.: +48.412646026, email: sekretariat@gminawasniow.pl , sekretariat@wasniow., http://www.gminawasniow.pl , www.wasniow.pl
NIP: 661-21-55-889
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x